„B. Samoorganizacja nowotworu
1. Stan daleki od równowagi
Istnienie stanów dalekich od równowagi, obok otwartości układu i nieodwracalnego przebiegu procesu, jest jak wiadomo (patrz rozdz. IV, B, 5) warunkiem koniecznym powstania struktur dysypatywnych. Jeśli organizm nie zlikwidował tych stanów przed powstaniem raka, to zadanie to staje się znacznie trudniejsze już w jego obecności, jako że stanowi on dodatkowe źródło utrzymywania i pogłębiania zaburzeń lokalnych warunków przez nadmierne rozpraszanie materii i energii. Z drugiej strony, pojawienie się tego nowego źródła jako dodatkowego sygnału może bardziej mobilizować siły obronne właśnie w tym miejscu największego zagrożenia. Walka miejscowa, działania taktyczne i w końcu siły strategiczne wymagają przecież odmiennych sygnałów.
W stanach dalekich od równowagi przychodzi z pomocą komórka jako całość mikroukładu, jako wyżej zorganizowany system biologiczny. W ramach sprawnego działania tego systemu, przy jego równowadze międzykomórkowej, likwidowane są subkomórkowe biologiczne struktury dysypatywne!
Jeśli zawodzą pierwsze mechanizmy obrony śródkomórkowej i sama komórka jako całość znajdzie się w stanie dalekim od równowagi w stosunku do swego otoczenia, to znowu stanie przed alternatywą śmierci lub samoorganizacji nowotworowej z przyczyny wewnętrznej. O wyniku współdecyduje tym razem głównie stan równowagi wewnętrznej reszty tkanki (otoczenia), jej zdolność do lokalnej likwidacji źródła dysypacji energii. Oczywiście możliwości tkanki w tym zakresie są nieporównywalne z możliwościami komórki, gdyż dochodzą elementy wyspecjalizowanej obrony (humoralne, komórkowe, systemowe).“(6)